ना केंद्र सरकारची कृपा, ना कोणाची दया; शरद पवारांचा ६० वर्षांचा प्रवास फक्त आणि फक्त स्वबळावर!

विशेष प्रतिनिधी (क्रांतीसूर्य न्यूज) केज
भारतीय राजकारणात गेल्या ६० वर्षांहून अधिक काळ कार्यरत असणारे ज्येष्ठ नेते शरदचंद्रजी पवार यांचा राजकीय प्रवास हा देशाच्या संसदीय लोकशाहीतील एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. त्यांनी आपल्या कारकिर्दीत भूषवलेली विविध पदे ही कोणत्याही लाटेवर किंवा केंद्र सरकारच्या मेहेरबानीवर अवलंबून नव्हती, तर त्यांनी ती पदे आपल्या अफाट जनसंपर्क, धडाडीचे नेतृत्व आणि स्वकर्तृत्वाच्या बळावर मिळवून ती गाजवली आहेत. त्यांच्या याच ऐतिहासिक कारकिर्दीचा घेतलेला हा वस्तुनिष्ठ आढावा:
🔹 महाराष्ट्र राज्य पातळीवरील पदे:
मुख्यमंत्री (महाराष्ट्र राज्य): त्यांनी तीन वेगवेगळ्या कालखंडात राज्याचे मुख्यमंत्रीपद भूषवले. १८ जुलै १९७८ ते १८ फेब्रुवारी १९८० (वयाच्या ३८ व्या वर्षी महाराष्ट्राचे सर्वात तरुण मुख्यमंत्री), त्यानंतर ९ डिसेंबर १९८८ ते २५ जून १९९१ आणि ६ मार्च १९९३ ते १४ मार्च १९९५.
विरोधी पक्षनेते: १९८१ ते १९८५ या काळात त्यांनी महाराष्ट्र विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते म्हणून काम पाहिले.
राज्यमंत्री: १९७२ ते १९७४ या काळात त्यांनी गृह, अन्न आणि नागरी पुरवठा, पुनर्वसन, क्रीडा आणि युवक कल्याण या महत्त्वाच्या विभागांचे राज्यमंत्रीपद सांभाळले.
आमदार (MLA): १९६७ पासून ते सलग अनेकदा महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य म्हणून निवडून आले.
🔹 केंद्र सरकार (केंद्रीय मंत्री):
संरक्षण मंत्री: २६ जून १९९१ ते ६ मार्च १९९३ या काळात ते देशाचे संरक्षण मंत्री होते.
कृषी मंत्री: २३ मे २००४ ते २६ मे २०१४ या काळात डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या मंत्रिमंडळात त्यांनी सलग १० वर्षे देशाचे कृषिमंत्री म्हणून काम पाहिले.
अन्न आणि नागरी पुरवठा मंत्री: २००४ ते २०११ या काळात या मंत्रालयाची अतिरिक्त जबाबदारी त्यांनी सांभाळली.
🔹 संसदीय पदे:
लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते: १९९८ ते १९९९ या काळात त्यांनी लोकसभेत विरोधी पक्षनेतेपद भूषवले.
लोकसभा सदस्य (खासदार): १९८४, १९९१, १९९६, १९९८, १९९९, २००४ आणि २००९ अशा विविध निवडणुकांमध्ये ते लोकसभेवर निवडून गेले.
राज्यसभा सदस्य: २०१४ पासून ते आजतागायत राज्यसभेचे सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत.
🔹 इतर महत्त्वाची पदे आणि संस्थात्मक नेतृत्व:
पक्षाध्यक्ष: राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे (NCP) संस्थापक आणि दीर्घकाळ राष्ट्रीय अध्यक्ष.
क्रीडा प्रशासन: भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचे (BCCI) अध्यक्ष (२००५-२००८), आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे (ICC) अध्यक्ष (२०१०-२०१२) आणि मुंबई क्रिकेट असोसिएशनचे (MCA) अध्यक्ष म्हणून त्यांनी विविध कालखंडात काम पाहिले.
शैक्षणिक क्षेत्र: आशियातील नामांकित ‘रयत शिक्षण संस्थेचे’ अध्यक्ष म्हणून ते दीर्घकाळापासून कार्यरत आहेत.

थोडक्यात काय तर…
महाराष्ट्राच्या ग्रामीण भागातून सुरू झालेला शरद पवार यांचा हा प्रवास देशाच्या संसदेपर्यंत आणि जागतिक क्रीडा मंचापर्यंत पोहोचला. स्वतःच्या बळावर आणि कौशल्यावर निर्माण केलेले हे स्थान राजकीय क्षेत्रातील अभ्यासकांसाठी महत्त्वपूर्ण मानले जाते.