ज्यांनी रक्त सांडले, त्यांनाच नाकारले! मस्साजोगच्या मातीने निष्ठा विकली की ओळख पुसली? खुनाचे सुतक विसरून गुलालाचा जल्लोष!

केज :-संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष वेधून घेतलेल्या केज तालुक्यातील मस्साजोग ग्रामपंचायतीच्या निवडणुकीचा निकाल अखेर जाहीर झाला आहे. ज्या संतोष देशमुखांच्या हत्याकांडाने राज्याचे राजकारण हादरले होते, त्यांच्याच पत्नीला या निवडणुकीत पराभवाचा धक्का सहन करावा लागला आहे. स्वरूपानंद देशमुख यांनी विजयाचा गुलाल उधळला असला, तरी त्यांच्या विजयानंतरच्या दर्पोक्तीने आणि वर्तणुकीने माणुसकीवरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.
जुन्या वादाची किनार आणि सत्तेचा माज
संतोष देशमुख यांचे हत्याकांड ही केवळ वैयक्तिक खुन्नस नव्हती, तर सत्तेच्या गैरवापराचा तो एक क्रूर कळस होता. या प्रकरणातील दोषींना पाठीशी घातल्यामुळे एका मंत्र्याला आपले पद गमवावे लागले, इतके हे प्रकरण गंभीर होते. मात्र, संतोष देशमुखांच्या बलिदानाची कोणतीही खंत न बाळगता, स्वरूपानंद देशमुख यांनी निवडणुकीत ज्या पद्धतीने प्रचार केला आणि विजय साजरा केला, त्यावरून “विजयाचा माज” स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
‘बाहेरचा’ विरुद्ध ‘वतनदार’: द्वेषाचे राजकारण यशस्वी?
निवडणूक जिंकल्यानंतर स्वरूपानंद देशमुख यांनी आपल्या मनातील खदखद आणि अहंकार बोलून दाखवला. संतोष देशमुख आणि धनंजय देशमुख हे मूळचे बार्शी तालुक्यातील असल्याने त्यांना ‘उपरे’ संबोधून ग्रामस्थांच्या मनात प्रादेशिक वादाचे विष पेरण्यात आले.
“हे बाहेरचे लोक आमच्या गावावर वतनदारासारखा कारभार कसा काय करू शकतात? हा उपरा आमचा मालक झाला का?”
असा जहरी प्रचार करून मतदारांना भावनिक साद घालण्यात स्वरूपानंद यशस्वी ठरले. एका बाजूला गावासाठी प्राणांची आहुती देणारे कुटुंब आणि दुसऱ्या बाजूला वतनदारीचा अहंकार, अशा या लढाईत अखेर अहंकाराचा विजय झाला की काय? अशी चर्चा आता सुरू झाली आहे.
जल्लोषात विरली हत्येची जखम!
ग्रामस्थांमध्ये अशी भावना आहे की, ज्या संतोष देशमुखांनी गावासाठी रक्त सांडले, त्यांच्या निधनानंतर गावात शोक आणि संयम अपेक्षित होता. मात्र, स्वरूपानंद देशमुखांनी ज्या पद्धतीने गुलालाची उधळण करत जल्लोष केला, त्यावरून त्यांना संतोष देशमुखांच्या बलिदानाबद्दल कोणतेही सोयरसुतक नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे. “दोषींना शिक्षा मिळवून देऊ” ही भाषा केवळ निवडणुकीपुरतीच बेगडी होती, हे आता त्यांच्या वागणुकीतून सिद्ध होत आहे.
पुढील संघर्ष अटळ?
धनंजय देशमुख यांनी आपल्या वहिनींना न्याय मिळवून देण्यासाठी निवडणुकीच्या रिंगणात उतरवले होते, मात्र या निकालाने त्यांच्या संघर्षाला तात्पुरता खिळ बसली आहे. वतनदारीचा अहंकार आणि ‘उपरे’ म्हणत केलेली खालच्या पातळीवरील टीका यामुळे मस्साजोगमधील राजकीय वातावरण शांत होण्याऐवजी अधिकच चिघळण्याची शक्यता आहे.
मस्साजोगच्या मातीने आपल्या खऱ्या हितचिंतकाची ओळख पुसली की काय? असा आर्त प्रश्न आता सामान्य नागरिक विचारत आहेत. विजयाचा हा उन्माद भविष्यात गावाच्या शांततेसाठी घातक ठरणार असल्याची भीती व्यक्त होत आहे.