“पक्षांतर करणाऱ्यांची चांदी, निष्ठावंतांच्या नशिबी मात्र सतरंजी! सत्तेच्या हव्यासापोटी भाजपची ‘काँग्रेस’ झाल्याने कार्यकर्ते संतापले!”

मुंबई:-जून २०२६ मध्ये होत असलेल्या १७ स्थानिक स्वराज्य संस्था (प्राधिकारी) मतदारसंघांच्या विधानपरिषद निवडणुकीचे संपूर्ण आणि सविस्तर चित्र आता साफ झाले आहे. ४ जून २०२६ च्या अर्ज माघारीच्या दिवशी ५ जागा बिनविरोध झाल्या असून, उर्वरित १२ जागांवर १८ जून २०२६ रोजी प्रत्यक्ष मतदान होत आहे.
सत्ताधारी महायुतीच्या सर्व १७ मतदारसंघांतील उमेदवारांची, त्यांच्या पूर्वश्रमीच्या (जुन्या) आणि सध्याच्या (नवीन) पक्षाची संपूर्ण यादी खालीलप्रमाणे आहे:
अ) बिनविरोध विजयी झालेले ५ मतदारसंघ
या जागांवर विरोधी पक्षांनी (मविआ) ऐनवेळी माघार घेतल्यामुळे मतदान न होताच महायुतीचे उमेदवार विजयी झाले आहेत.
१. ठाणे मतदारसंघ
विजेते आमदार: रवींद्र फाटक
सध्याचा पक्ष: शिवसेना (एकनाथ शिंदे गट)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): मूळचे शिवसैनिक. नारायण राणेंसोबत काँग्रेसमध्ये गेले, पुन्हा उद्धव ठाकरेंसोबत शिवसेनेत (अविभाजित) आले. २०२२ च्या बंडानंतर त्यांनी एकनाथ शिंदेंच्या शिवसेना (शिंदे गट) पक्षात प्रवेश केला.
कशी झाली निवडणूक: मविआच्या शरद पवार गटाचे उमेदवार अभिजीत पवार यांनी अर्ज मागे घेतल्यामुळे फाटक बिनविरोध आले.
२. रायगड-रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग मतदारसंघ
विजेते आमदार: अनिकेत तटकरे
सध्याचा पक्ष: राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): हे खासदार सुनील तटकरे यांचे सुपुत्र आहेत. आधी अविभाजित राष्ट्रवादीत (शरद पवार गट) होते. पक्ष फुटल्यानंतर सत्तेची गणिते पाहून अजित पवार गटात गेले.
कशी झाली निवडणूक: ठाकरे गटाचे उमेदवार बाळ माने (जे मूळचे भाजपचे होते आणि ऐनवेळी ठाकरे गटात गेले होते) त्यांनी अचानक माघार घेतल्याने तटकरे बिनविरोध विजयी झाले.
३. पुणे मतदारसंघ
विजेते आमदार: विक्रम काकडे
सध्याचा पक्ष: राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): मूळचे अविभाजित राष्ट्रवादीचे (शरद पवार) निष्ठावंत मानले जायचे. पुण्याची स्थानिक सत्ता आणि महापालिकेतील गणिते राखण्यासाठी त्यांनी अजित पवार गटात प्रवेश केला.
कशी झाली निवडणूक: शरद पवार गटाचे श्रीकांत पाटील यांनी ऐनवेळी माघार घेतल्याने काकडे बिनविरोध आले.
४. यवतमाळ मतदारसंघ
विजेते आमदार: दुष्यंत चतुर्वेदी
सध्याचा पक्ष: शिवसेना (एकनाथ शिंदे गट)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): काँग्रेसचे माजी मंत्री सतीश चतुर्वेदी यांचे सुपुत्र. पिढ्यानपिढ्या काँग्रेसमध्ये असलेले चतुर्वेदी कुटुंब २०१९ मध्ये अविभाजित शिवसेनेत (ठाकरे गट) आले. शिवसेनेच्या फुटीनंतर त्यांनी उद्धव ठाकरेंची साथ सोडून थेट शिवसेना (शिंदे गट) पक्षात प्रवेश केला.
कशी झाली निवडणूक: मविआच्या उमेदवारांनी माघार घेतल्याने हे बिनविरोध विजयी झाले.
५. वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली मतदारसंघ
विजेते आमदार: अरुण लखाणी
सध्याचा पक्ष: भारतीय जनता पक्ष (BJP)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): हे केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांचे खंदे समर्थक आणि मोठे उद्योगपती आहेत. यांनी पक्षांतर केलेले नाही, ते मूळचे भाजपचेच आहेत.
कशी झाली निवडणूक: काँग्रेसचे उमेदवार शैलेश कुमार अग्रवाल आणि अपक्षांनी माघार घेतल्यामुळे लखाणी बिनविरोध आले.
ब) प्रत्यक्ष निवडणूक होत असलेले १२ मतदारसंघ (१८ जून रोजी मतदान)
या जागांवर महायुती आणि महाविकास आघाडी (MVA) आमनेसामने असून जोरदार प्रचार सुरू आहे.
६. अहिल्यानगर (अहमदनगर) मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: प्राजक्त तनपुरे (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): हे महाविकास आघाडी सरकारच्या काळातील राष्ट्रवादी (शरद पवार गट) पक्षाचे राज्यमंत्री आणि जयंत पाटील यांचे भाचे आहेत. निवडणुकीच्या अगदी तोंडावर त्यांनी शरद पवारांची साथ सोडून भाजपमध्ये (BJP) प्रवेश केला आणि थेट उमेदवारी पदरात पाडून घेतली.
सामना: प्राजक्त तनपुरे (भाजप) विरुद्ध दत्तात्रय पानसरे (अपक्ष/मविआ पुरस्कृत).
७. धाराशिव-बीड-लातूर मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: बसवराज पाटील (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): तब्बल ३-४ दशके काँग्रेसचे अत्यंत निष्ठावंत नेते, विलासराव देशमुखांच्या काळात ग्रामविकास मंत्री आणि महाराष्ट्र काँग्रेसचे ‘कार्यकारी अध्यक्ष’ होते. २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीच्या वेळी त्यांनी काँग्रेस सोडून भाजपमध्ये प्रवेश केला. भाजपने जुन्या निष्ठावंतांना बाजूला सारून त्यांना उमेदवारी दिली.
सामना: बसवराज पाटील (भाजप) विरुद्ध महेश देशमुख (काँग्रेस).
८. नाशिक मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: नरेंद्र दराडे (शिवसेना – शिंदे गट)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): दराडे बंधू हे आधी राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये होते. तिथून त्यांनी अविभाजित शिवसेनेत प्रवेश केला. २०२२ च्या फुटीनंतर त्यांनी सत्तेचा अंदाज घेत शिवसेना (शिंदे गट) पक्षात प्रवेश केला.
बंडखोरी: येथे भाजपचे बंडखोर नेते गोकुळ गीते यांनी अपक्ष अर्ज भरल्यामुळे महायुती विरुद्ध बंडखोर अशी चुरस रंगली आहे.
९. नागपूर मतदारसंघ (पोटनिवडणूक)
महायुती उमेदवार: डॉ. राजीव पोतदार (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): मूळचे भाजपचेच निष्ठावंत नेते. चंद्रशेखर बावनकुळे हे विधानसभेवर निवडून गेल्यामुळे ही जागा रिक्त झाली होती.
सामना: डॉ. राजीव पोतदार (भाजप) विरुद्ध अतुल लोंढे (काँग्रेस).
१०. नांदेड मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: अमरनाथ राजूरकर (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): हे आधी काँग्रेसचे माजी आमदार आणि अशोक चव्हाणांचे अत्यंत खंदे समर्थक होते. अशोक चव्हाणांनी भाजपमध्ये प्रवेश केल्यानंतर राजूरकर यांनीही काँग्रेस सोडून भाजपमध्ये प्रवेश केला.
सामना: अमरनाथ राजूरकर (भाजप) विरुद्ध रामदास पाटील (काँग्रेस).
११. सोलापूर मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: राजेंद्र राऊत (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): बार्शीचे अपक्ष आमदार राऊत हे पूर्वापार भाजप आणि महायुतीशी एकनिष्ठ राहिले आहेत, त्यांनी पक्षांतर केलेले नाही.
सामना: राजेंद्र राऊत (भाजप) विरुद्ध वसंतराव देशमुख (राष्ट्रवादी – शरद पवार गट).
१२. सांगली-सातारा मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: धैर्यशील कदम (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): धैर्यशील कदम हे आधी शिवसेनेचे (अविभाजित) पश्चिम महाराष्ट्रातील नेते होते. बदलत्या राजकीय समीकरणांमुळे त्यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला होता.
सामना: धैर्यशील कदम (भाजप) विरुद्ध अभयसिंह जगताप (राष्ट्रवादी – शरद पवार गट).
१३. जळगाव मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: नंदकिशोर महाजन (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): हे मूळचे भाजपचेच जुने आणि निष्ठावंत कार्यकर्ते आहेत.
बंडखोरी: येथे महायुतीचे गणित बिघडले असून शिंदे गटाच्या बंडखोर नेत्या रेश्मा काळे आणि मविआचे शरद तायडे यांच्यात तिहेरी सामना आहे.
१४. अमरावती मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: प्रवीण पोटे पाटील (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): माजी राज्यमंत्री आणि अमरावती जिल्ह्याचे भाजपचे जुने आणि एकनिष्ठ नेते.
सामना: प्रवीण पोटे (भाजप) विरुद्ध हर्षदीप देशमुख (काँग्रेस).
१५. भंडारा-गोंदिया मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: अविनाश ब्राह्मणकर (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): डॉ. परिणय फुके यांची मुदत संपल्याने भाजपने या जागेवर जुन्या रचनेतील भाजपच्याच निष्ठावंत स्थानिक नेत्याला संधी दिली आहे.
सामना: अविनाश ब्राह्मणकर (भाजप) विरुद्ध नरेश ईश्वरकर (काँग्रेस पाठिंबा).
१६. परभणी-हिंगोली मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: सईद खान (शिवसेना – शिंदे गट)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): हे सुरुवातीपासून शिवसेना (एकनाथ शिंदे गट) आणि खासदार श्रीकांत शिंदे यांचे अत्यंत निकटवर्तीय मानले जातात.
सामना: सईद खान (शिवसेना – शिंदे गट) विरुद्ध डॉ. विवेक नावंदर (शिवसेना – ठाकरे गट).
१७. छत्रपती संभाजीनगर-जालना मतदारसंघ
महायुती उमेदवार: सुहास शिरसाट (भाजप)
पूर्वश्रमीचा पक्ष (इतिहास): मराठवाड्यातील भाजपचे मूळ निष्ठावंत आणि जुने संघटक.
सामना: सुहास शिरसाट (भाजप) विरुद्ध गणेश लोखंडे (शिवसेना – ठाकरे गट). (येथे मविआच्या देवयानी डोणगावकर यांनी माघार घेतल्याने लढत बदलली आहे).

समीकरण आणि घोडेबाजार: या संपूर्ण यादीवरून हे स्पष्ट होते की, एकूण १७ उमेदवारांपैकी ८ उमेदवार हे थेट दुसऱ्या पक्षातून आलेले (पक्षांतरी) आहेत, ज्यांना भाजपने किंवा शिंदे-अजित पवार गटाने थेट उमेदवारीचे बक्षीस दिले आहे. उर्वरित ९ जागांवर मूळ निष्ठावंतांना संधी मिळाली आहे. सध्या या १२ जागांवर आमदारांना आणि स्थानिक लोकप्रतिनिधींना रिसॉर्ट्सवर सुरक्षित ठेवले असून, एका एका मतासाठी प्रचंड आर्थिक व्यवहार आणि घोडेबाजार सुरू असल्याची जोरदार चर्चा महाराष्ट्रात आहे.